Čitav „Portret umetnika u mladosti“ govori o postepenom odvajanju junaka od njegove sredine, o njegovom duhovnom emancipovanju, odvajanju od porodice, crkve i zemlje, njegovom definitivnom odupiranju spolja nametnutim autoritetima.Džojs je punih deset godina, uporedo sa knjigom „Dablinci“, pisao ovaj izuzetni bildungs roman, koji stoji rame uz rame sa najvećim romanima svetske književnosti.
